Açık alanda sigara yasağı geliyor mu? Park, plaj ve kafe terasları taslakta; düzenleme henüz Meclis'e sunulmadı, yürürlükte değil

Taslakta neler var?

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, daha önce yaptığı açıklamada "Sigara içilen alanları ve sigara içme görüntülerini azaltmaya yönelik bir mevzuat çalışmamız var. En kısa sürede Meclis'e sunacağız" demişti. Bakanlığın hazırladığı düzenlemeye ilişkin basına yansıyan bilgilere göre kapalı alanlardaki mevcut yasağın yanı sıra bazı açık alanların da dumansız hâle getirilmesi değerlendiriliyor.

Haberlerde kapsamda olabileceği belirtilen yerler arasında parklar, plajlar, kafe ve restoranların açık terasları, üniversite kampüsleri, kamu binalarının bahçeleri, hastaneler ve sağlık kuruluşlarının çevresi, spor tesisleri ile eğlence mekânlarının açık alanları bulunuyor. Bazı haberlerde bu alanlarda sigara içilebilecek özel bölümler oluşturulmasının gündemde olduğu, yani bütün açık alanlarda istisnasız bir yasak yerine belirli alanların tanımlanacağı aktarılıyor.

"Japonya ve Avustralya modeli" ne demek?

Bazı haberlerde düzenleme hazırlanırken Japonya ve Avustralya'daki uygulamaların incelendiği belirtiliyor. Japonya'nın bazı büyük şehirlerinde sokakta yürürken sigara içmek yerel düzenlemelerle sınırlandırılıyor, sigara yalnızca belirlenmiş alanlarda içilebiliyor. Avustralya'da ise eyaletlere göre değişen kurallarla plajlar, oyun alanları, toplu taşıma durakları ve restoran terasları gibi pek çok açık alanda sigara yasağı uygulanıyor. Türkiye'de bu modellerden hangi unsurların alınacağı, teklif metni açıklandığında netleşecek.

Cezalar ne olacak?

Bazı haberlerde yasak alanlarda sigara içenlere ve kurala uymayan işletmelere uygulanacak yeni ceza tutarları da yer aldı; ancak bu rakamlar resmî bir metne dayanmıyor ve haberler arasında farklılık gösteriyor. Bugün yürürlükte olan 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun'a göre kapalı alanlarda sigara içenlere idari para cezası uygulanıyor; işletmelere ise yasağa uymamaları hâlinde daha yüksek cezalar veriliyor. Yeni ceza tutarları, teklif Meclis'e sunulduğunda kesinleşecek.

Kimlikle sigara satışı

Düzenlemenin bir diğer önemli başlığı, 18 yaş altına tütün satışını önlemeye yönelik kimlik doğrulama sistemi. Bakan Memişoğlu, sigara satışında yaş doğrulaması için T.C. kimlik numarası şartı getirileceğini açıklamıştı. Satış sırasında kimlik numarasının sisteme kaydedilip kaydedilmeyeceğine ilişkin ise henüz kesin bir uygulama açıklanmadı. Konunun ayrıntıları kimlik şartı haberimizde yer alıyor. Haberlere göre elektronik sigara ve ısıtılan tütün ürünlerinin Türkiye'deki yasaklı statüsünde bir değişiklik öngörülmüyor.

Şu an kurallar ne?

Türkiye'de 2009'dan bu yana kafe, restoran ve eğlence mekânlarının kapalı alanlarında sigara içmek yasak. Açık alanlarda ise okul öncesi, ilk ve ortaöğretim kurumlarının açık alanları gibi kanunda sayılan istisnalar dışında genel bir yasak bulunmuyor. Yeni düzenleme yasalaşıp Resmî Gazete'de yayımlanmadıkça parklarda, plajlarda ya da kafe teraslarında sigara içilmesine ilişkin kurallar değişmiyor. Sosyal medyada "artık açık havada sigara içilmeyecek" şeklinde paylaşılan haberler, bu nedenle taslak aşamasındaki bir düzenlemeye işaret ediyor.