Erdoğan TRT World Forum'da konuştu: "Sistem iflas bayrağını çekti", Gazze'de 270'ten fazla gazeteci öldürüldü dedi; fon soruşturmasına değinmedi

"81 yıl önce kurulan sistem çözüm üretemiyor"

Erdoğan konuşmasına küresel düzene yönelik eleştirilerle başladı. Haberlere yansıyan ifadelerine göre Cumhurbaşkanı, II. Dünya Savaşı'nın ardından güç sahiplerince kurulan uluslararası sistemin bugünün sorunlarına artık çözüm üretemediğini söyledi. Erdoğan, "Sistem resmen iflas bayrağını çekmiştir" diyerek adaleti ve hakkaniyeti önceleyen "vicdan sahibi tüm aktörlerin" bu küresel kriz karşısında inisiyatif alması gerektiğini vurguladı.

Barış ve güvenliği sağlamakla görevli uluslararası yapıların Gazze'de yaşananlar karşısında etkili adım atamadığını savunan Erdoğan, bu kurumların toplanıp dağıldığını ancak sonuç alamadığını dile getirdi. Forumun bu yılki teması da aynı tartışmaya göndermeydi: "Merkezsiz Dünya: Kurallar Geçersiz Kaldığında Kim Liderlik Eder?" Organizatörlerin açıklamasına göre foruma 43 ülkeden yaklaşık 150 konuşmacı katılıyor.

Gazze: "Barış anlaşması uygulanmıyor"

Konuşmanın merkezinde yine Gazze vardı. Erdoğan, "Bizim de imzalanmasına katkı verdiğimiz Gazze Barış Anlaşması ne yazık ki uygulanmıyor" dedi. Cumhurbaşkanı, Gazze'de 75 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve 176 bin kişinin yaralandığını söyledi. Bu rakamlar Erdoğan'ın konuşmasında verdiği rakamlardır; bölgedeki kayıplara ilişkin sayılar farklı kurumlarca farklı biçimlerde açıklanıyor.

Erdoğan'a göre Gazze'de yaşananlar, uluslararası kurumların kendi kurallarını uygulayamadığının en açık örneği. Cumhurbaşkanı, aynı kurumların başka krizlerde hızla harekete geçerken Gazze söz konusu olduğunda sessiz kaldığını savundu.

Basın özgürlüğü kuruluşlarına "çifte standart" eleştirisi

Konuşmanın en çok ses getiren bölümü basın özgürlüğü raporlarına yönelik eleştiri oldu. Erdoğan, Gazze'deki savaşta 270'ten fazla gazeteci ve medya çalışanının öldürüldüğünü hatırlattı, bu sayıyı Srebrenitsa ile kıyasladı. Basın özgürlüğü raporlarına bakıldığında İsrail'e hâlâ "iltimas geçildiğini" savunan Erdoğan, bağımsız olduğunu iddia eden bazı kuruluşların İsrail'i görmezden geldiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı bu kuruluşlar için "Türkiye söz konusu olduğunda aslan kesilenler, mesele soykırım olunca kâğıttan kaplana dönüşüyor" ifadesini kullandı ve bunu "çifte standardın en bayağı hali" olarak niteledi. Erdoğan, Türkiye'ye yönelik eleştirilerin bir kısmını "algı operasyonu" olarak tanımlayarak "Algı operasyonlarına boyun eğmeyeceğiz" dedi ve Türkiye'nin "hakikat mücadelesinden" geri adım atmayacağını söyledi.

Erdoğan'ın eleştirdiği basın özgürlüğü kuruluşlarının raporlarında Türkiye, son yıllarda gazetecilere yönelik davalar, tutuklamalar ve erişim engelleri nedeniyle alt sıralarda yer alıyor. Erdoğan'ın konuşmasında bu raporlardaki Türkiye'ye ilişkin somut tespitlere yanıt verilmedi; eleştiriler İsrail ve Gazze karşılaştırması üzerinden yapıldı.

Fon soruşturmasına ve Sayan Kaya'ya tek cümle yok

Erdoğan'ın konuşması, iç siyasette yoğun bir günün ardından geldi. Fon soruşturmasında eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı ve eski AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, gece saatlerinde "Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet" ve "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" suçlarından tutuklanmıştı; eşi İlyas Kaya ve eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı. BirGün'ün aktardığına göre Erdoğan, TRT World Forum konuşmasında bu gelişmeye ve fon soruşturmasına hiç değinmedi.

Adalet Bakanlığı verilerine göre 433 şüphelinin bulunduğu ve yatırımcılara 117 milyar liranın üzerinde ödeme yapılan soruşturmada, iktidar partisinin eski yöneticisinin tutuklanması siyasi açıdan dikkat çekici bir eşik olarak görülüyor. Ayrıntılar Sayan Kaya'nın tutuklanması haberimizde ve Fon soruşturması dosyamızda yer alıyor. Aynı gün İstanbul'da Sarıgül soruşturmasında da yeni bir dalga yaşandı; gelişmeler ilgili haberimizde.

TRT World Forum nedir?

TRT World Forum, TRT'nin uluslararası yayın kanalı TRT World'ün her yıl İstanbul'da düzenlediği uluslararası bir toplantı. Forumda devlet ve hükümet temsilcileri, akademisyenler, gazeteciler ve düşünce kuruluşlarından konuşmacılar küresel siyaset, güvenlik, ekonomi ve medya başlıklarını tartışıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, forumun açılışında ya da ana oturumunda düzenli olarak konuşma yapıyor; geçen yılki forumda da Gazze ve uluslararası kurumların sorumluluğu konuşmasının ana başlıkları arasındaydı.

Bu yılki forum, Türkiye'nin dış politikada Gazze, bölgesel güvenlik ve küresel yönetişim tartışmalarında daha görünür bir rol üstlenmeye çalıştığı bir döneme denk geldi. Erdoğan'ın konuşmasındaki "kurallara dayalı düzen" eleştirisi, son yıllarda BM Güvenlik Konseyi'nin yapısına yönelik "Dünya beşten büyüktür" çıkışının devamı niteliğinde.