Erken seçim olacak mı, ne zaman? Uçum 16 Nisan 2028'i işaret etti; normal takvim Mayıs 2028, kesin karar yok

Uçum ne dedi?

Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı Mehmet Uçum, 2027 yılının son çeyreğinde seçim yapılması ihtimalini düşük gördüğünü, seçimlerin 2028'in mart ya da nisan ayında yapılabileceğini söyledi. Uçum, TBMM'nin 360 milletvekilinin oyuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda seçimin 16 Nisan 2028'de yapılacağını belirtti.

Uçum, mevcut anayasal sistemde "erken seçim" diye bir kavramın bulunmadığını, seçimlerin ancak Cumhurbaşkanı'nın ya da TBMM'nin yenileme kararıyla yapılabileceğini vurguladı. Uçum'a göre işaret ettiği tarih "siyasi ve sosyal manasıyla bir erken seçim tarihi değil", zamanında yapılacak seçimin yalnızca yaklaşık üç hafta öne alınması anlamına geliyor.

AK Parti: Gündemde seçim yok

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, 15 Eylül'de partisinin Merkez Yürütme Kurulu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, "Türkiye'nin gündeminde şu an bir seçim yoktur" demişti. Çelik, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Rize'de "Yaklaşan seçimleri başarıyla atlatacağımıza inanıyorum" sözlerinin erken seçim sinyali olmadığını söylemişti. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de "Önemli olan seçimlerin zamanında yapılmasıdır" görüşünü dile getirmişti.

Seçimler nasıl öne alınabilir?

Anayasa'nın 116. maddesine göre seçimlerin yenilenmesine iki yoldan karar verilebiliyor. Birincisi, TBMM'nin üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla, yani 600 sandalyeli Meclis'te en az 360 milletvekilinin oyuyla alınacak karar. İkincisi, Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar vermesi. Her iki durumda da milletvekili genel seçimi ile cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılıyor.

Aynı madde, Cumhurbaşkanı'nın ikinci görev döneminde seçimlerin yenilenmesine TBMM tarafından karar verilirse Cumhurbaşkanı'nın bir kez daha aday olabilmesine imkân tanıyor. Tartışmanın merkezinde de bu hüküm bulunuyor: Kararın Meclis'ten 360 oyla çıkması, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesinin yolunu açıyor. Uçum daha önce "Sayın Erdoğan son kez aday olacaktır" demişti.

Meclis aritmetiği

Seçimlerin Meclis kararıyla yenilenmesi için gereken 360 oy, iktidar ortaklarının sandalye sayısının üzerinde. Bu nedenle 360 sayısına ulaşmak için muhalefet partilerinden ya da bağımsızlardan destek gerekiyor. Ekim ayında AK Parti'ye yeni katılımlarla partinin TBMM'deki sandalye sayısı 281'e yükseldi.

Muhalefet ne diyor?

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, 19 Ekim'de DEM Parti eş genel başkanlarıyla görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada Uçum'un sözlerine tepki gösterdi. Özel, seçimin birkaç hafta ya da bir ay öne çekilmesini gerçek bir erken seçim saymadığını, bunu anayasal düzenlemelerin etrafından dolaşma girişimi olarak gördüğünü söyledi ve "Biz bu tartışmaya kapalıyız" dedi. Özel, daha erken bir tarihte yapılacak seçim önerisinin ise parti kurullarında değerlendirilebileceğini ifade etti. DEM Parti cephesi ise görüşmede böyle bir konunun ele alınmadığını açıkladı.

Seçim ne zaman yapılacak?

Şu an iki ayrı başlığı birbirinden ayırmak gerekiyor. Normal takvime göre cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri Mayıs 2028'de yapılacak. Uçum'un işaret ettiği 16 Nisan 2028 ise ancak Meclis'in 360 oyla yenileme kararı almasıyla mümkün olacak ve henüz kesinleşmiş bir tarih değil. Seçim tarihinin değişip değişmeyeceği, Anayasa'daki yenileme sürecinin işletilip işletilmemesine bağlı.