Zeytin üreticisi zor durumda: Özgür Özel Edremit'te "maliyet 75 lira, fiyat 50 lira" dedi, zeytinyağında fiyat maliyetin altında

Hasat sezonunun başladığı Ege'de zeytin üreticilerinin fiyat sıkıntısı siyasetin de gündemine taşındı. YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Balıkesir'in Edremit ilçesine bağlı Zeytinli Mahallesi'nde kadın zeytin üreticileriyle bir araya geldi. Üreticilerin sorunlarını dinleyen Özel, girdi maliyetlerindeki artışa karşın ürün fiyatlarının düştüğünü söyledi.

"Maliyet 75 lira, fiyat 50 lira"

Özel, üreticilerin ürünlerini maliyetinin altında satmak zorunda kaldığını belirterek "Maliyet 75 lira iken fiyat 50 lira" dedi. Zeytinyağı ihracatında ABD'nin uyguladığı ek vergiye de dikkat çeken Özel, iktidara gelmeleri hâlinde zeytin ve zeytinyağını stratejik ürünler arasına alacaklarını söyledi.

Edremit'teki konuşmasında erken seçim çağrısını da yineleyen Özel, "Her sokak arası mitinge dönüşüyorsa seçimin de değişimin de zamanı gelmiştir" ifadelerini kullandı.

Üretici neden zorlanıyor?

Zeytin üreticileri bu sezon iki yönlü bir baskıyla karşı karşıya. Bir yanda gübre, ilaç, mazot, işçilik ve hasat maliyetleri yükselirken öte yanda bol rekolte beklentisi ve dış piyasadaki gelişmeler fiyatları aşağı çekiyor. Edremit Ticaret Odası Başkanı Ahmet Çetin, zeytinyağının toptan satış fiyatının litre başına yaklaşık 200 liraya gerilediğini ve bu seviyenin toplama maliyetini bile karşılamadığını söyledi. Sektör temsilcilerine göre üreticinin maliyetini karşılayabilmesi için fiyatın 300 lira dolayına çıkması gerekiyor.

Uluslararası piyasada da fiyatlar gevşedi. İspanya ve Tunus'ta yüksek üretim beklentisi, Avrupa'da zeytinyağı fiyatlarını aşağı çekiyor. Türk ihracatçıları ise ABD'nin Türkiye'den gelen zeytin ve zeytinyağına uyguladığı ek gümrük vergisi nedeniyle rakip ülkeler karşısında dezavantajlı duruma düştüklerini belirtiyor. ABD, Türk zeytinyağının en önemli ihracat pazarları arasında yer alıyor.

Rekolte yüksek, devir stoku var

Sektör kuruluşlarının tahminlerine göre bu sezon Türkiye'de zeytinyağı rekoltesinin 200 ile 300 bin ton arasında olması bekleniyor; geçen yıldan kalan devir stokuyla birlikte arzda sıkıntı yaşanmayacağı belirtiliyor. Edremit Körfezi'nde hasadın geçen yıla göre daha erken başladığı aktarılıyor. Üreticiler ise yüksek rekoltenin tek başına yüzlerini güldürmeyeceğini, asıl belirleyicinin satış fiyatının maliyeti karşılayıp karşılamayacağı olduğunu vurguluyor.

Üretici örgütleri ve ticaret odaları, zeytinyağında litre başına prim desteğinin artırılması, ihracatta vergi yükünün hafifletilmesi ve tağşişe karşı denetimlerin sıkılaştırılması çağrısında bulunuyor. Edremit Körfezi zeytinyağı ve yeşil çizik zeytin, Avrupa Birliği tarafından coğrafi işaretle tescillenmiş ürünler arasında yer alıyor; sektör bu tescilin ihracatta daha iyi değerlendirilmesini istiyor.

Tüketici için ne anlama geliyor?

Toptan fiyatların gerilemesi, raf fiyatlarına aynı hızla yansımıyor. Tüketiciler için uzmanların önerisi, zeytinyağı alırken etiketteki asit oranına, üretim ve son kullanma tarihine, üretici ve dolum yerine dikkat edilmesi; çok ucuz fiyatla satılan ürünlerde tağşiş riskine karşı Tarım ve Orman Bakanlığı'nın taklit-tağşiş listesinin kontrol edilmesi. Zeytinyağının ışık ve ısıdan uzak, ağzı kapalı şişede saklanması da kalitesini korumak için önemli.