Mekke Ortak Savunma Anlaşması TBMM'de: Birine saldırı üçüne saldırı sayılacak

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliğinde kritik aşamaya geçildi. 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Toplam 16 maddeden oluşan anlaşma, önce Meclis Dışişleri Komisyonu'nda görüşülecek, ardından Genel Kurul'un gündemine gelecek.

Birine saldırı, hepsine saldırı

Anlaşmanın "Ortak savunma ve karşılıklı yardım" başlıklı 2. maddesine göre taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı veya askeri saldırganlık, üç ülkeye birden yapılmış saldırı olarak kabul edilecek. Saldırı durumunda diğer ülkelerin, askeri imkân ve kabiliyetler dahil mevcut kapasiteleri çerçevesinde saldırıya uğrayan ülkeye yardım etmesi öngörülüyor. Hüküm, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkına dayanıyor. Bu yapı, NATO'nun 5. maddesindeki kolektif savunma ilkesine benzetiliyor.

Sadece askeri destek değil

Anlaşma; savunma sanayiinde ortak üretim, teknoloji transferi ve ortak araştırma-geliştirme, istihbarat paylaşımı, lojistik destek, ortak askeri eğitim ve tatbikatlar ile terörle mücadeleyi de kapsıyor.

Ortak komite ve sekretarya

Anlaşmayla dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşacak bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kuruluyor. Komitenin yılda en az iki kez toplanması, liderlerin ise gerektiğinde yılda bir kez bir araya gelmesi öngörülüyor. İttifakın daimi sekretaryası Suudi Arabistan'da olacak; haberlere göre ilk genel sekreter üç yıl süreyle görev yapacak Pakistanlı bir isim.

"Saldırı değil, savunma anlaşması"

Türkiye açısından anlaşmanın resmen yürürlüğe girebilmesi için TBMM sürecinin tamamlanması gerekiyor. Reuters'a konuşan bir Türk yetkili, anlaşmanın saldırı amaçlı olmadığını ve yurt dışına asker gönderilmesi için ayrıca Meclis izni gerektiğini belirtti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da daha önce anlaşmanın "saldırı değil, savunma anlaşması" olduğunu vurgulamıştı. Mekke İttifakı ülkeleri ekim başında Riyad'da olağanüstü toplanmış, Suudi Arabistan'a askeri destek seçeneklerini ele almıştı.