Sahte kanser ilacı operasyonunda 21 tutuklama: Tarihi geçmiş ilaçlar yeni kutuyla satılmış, işlem hacmi 650 milyon lira

Operasyon 2 Kasım sabahı 11 ilde başladı

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında, 2 Kasım sabahı İstanbul merkezli 11 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonu kamuoyuna Adalet Bakanı Akın Gürlek duyurdu. Gürlek'in paylaştığı bilgilere göre soruşturma, tarihi geçmiş kanser ilaçlarının kutu ve ambalajlarının değiştirilerek yurt içinde ve yurt dışında satışa sunulmasına ilişkin.

Başsavcılığın açıklamasına göre teknik takip, araştırma ve incelemeler sonucunda 3'ü kamu görevlisi olmak üzere 24 şüpheli, 4 şirket ve 5 iş yeri tespit edildi. İlk açıklamada şüphelilerden 22'sinin gözaltına alındığı, 2 şüphelinin yakalanması için çalışmanın sürdüğü bildirilmişti. Operasyonun yapıldığı 11 ilin adları açıklamalarda yer almadı.

İddia: Hastaneden alınan ilaçlar yeni kutuyla piyasaya sürüldü

Soruşturmaya ilişkin açıklamalara göre şüphelilerin, son kullanma tarihi geçmiş ilaçları hastanelerden temin ettiği, ardından ilaçların kutu ve prospektüslerini değiştirerek tarihi geçmemiş gibi görünmesini sağladığı öne sürülüyor. Bu ilaçların yeniden piyasaya ve yurt dışına satıldığı iddia ediliyor. Haberlerde ürünlerin önemli bölümünün kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar olduğu belirtiliyor.

Başsavcılığa göre şüpheli kişi ve şirketlerin toplam işlem hacmi yaklaşık 650 milyon lira. Suçtan elde edildiği değerlendirilen taşınır ve taşınmazlar ile banka hesaplarına el konuldu. Soruşturmanın yurt içi ve yurt dışı satış boyutunun incelenmeye devam ettiği aktarıldı.

Aramalarda para ve altın ele geçirildi

Şüphelilerin adreslerinde yapılan aramalarda çok sayıda ilaç ve doküman ele geçirildi. Haberlere yansıyan bilgilere göre aramalarda ayrıca 300 bin lira, 54 bin euro, 110 bin dolar, 110 gram altın, 5 bilezik ve 3 altın bulundu. Ele geçirilen malzemeler İstanbul Emniyeti'nde sergilendi.

21 şüpheli tutuklandı

Emniyetteki işlemlerinin ardından şüpheliler 4 Kasım'da sağlık kontrolünden geçirilerek adliyeye sevk edildi. Haberlere göre adliyeye çıkarılan 24 şüpheliden 21'i tutuklandı, 2'si serbest bırakıldı, 1 şüpheli hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Tutuklananların ve şirketlerin adları açıklanmadı. Soruşturma sürüyor; şüpheliler hakkında henüz bir iddianame ya da mahkeme kararı bulunmuyor ve suçlu olup olmadıklarına yargı karar verecek.

Operasyona ilişkin ilk açıklamalarda gözaltı sayısı 22 olarak duyurulmuş, sonraki haberlerde adliyeye sevk edilen şüpheli sayısı 24 olarak verilmişti. Aradaki farkın, ilk gün yakalanamayan 2 şüphelinin sonradan gözaltına alınmasından kaynaklanmış olabileceği değerlendiriliyor; bu konuda resmî bir açıklama yapılmadı.

Kanser hastaları için neden tehlikeli?

Son kullanma tarihi geçmiş ilaçlarda etken maddenin etkisinin azalabileceği, bazı ilaçlarda ise bozulma ürünlerinin oluşabileceği uzmanlarca sık sık vurgulanıyor. Kanser tedavisinde kullanılan ilaçlarda doz ve etkinlik tedavinin başarısını doğrudan etkilediği için, etkisi azalmış bir ilacın kullanılması hastanın tedavisinin aksaması anlamına gelebiliyor. Bu nedenle soruşturmanın asıl ağırlığı, ilaçların hangi hastalara ve hangi kanallardan ulaştığı sorusunda.

İlacınızın sahte olup olmadığını nasıl anlarsınız?

Türkiye'de satılan her ilacın kutusunda bir karekod bulunuyor. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (TİTCK) yürüttüğü İlaç Takip Sistemi (İTS), bu karekodlarla her kutunun üretimden hastaya kadar izlenmesini sağlıyor. Sistemde sahte ya da daha önce okutulmuş (mükerrer) bir karekod okutulduğunda uyarı veriliyor.

• Karekodu kontrol edin: İlaç Takip Sistemi'nin mobil uygulamasıyla kutudaki karekodu kamerayla okutabilir ya da barkod ve seri numarasını elle girebilirsiniz. Uygulama ilacın sistemde kayıtlı olup olmadığını ve toplatma kararı bulunup bulunmadığını gösteriyor.
• Yalnızca eczaneden alın: Reçeteli ilaçlar yasal olarak yalnızca eczanelerde satılabiliyor. Eczacı odaları, internet sitelerinden ve sosyal medyadan ilaç alınmaması konusunda sık sık uyarıyor.
• Kutuyu inceleyin: Son kullanma tarihinin üzerinde kazıma, etiket ya da yeniden basım izi, yırtık mühür, kutu ile prospektüs arasında uyumsuzluk varsa ilacı kullanmadan eczacınıza danışın.
• Şüpheniz varsa bildirin: Şüpheli bir ilaçla karşılaşırsanız ilacı aldığınız eczaneye ve doktorunuza haber verin; durumu TİTCK'e iletebilirsiniz.

Soruşturmanın yeni aşamaları ve ilaçların hangi kanallardan dağıtıldığına ilişkin açıklamalar yapıldıkça haberimiz güncellenecek.